Automatische piloot

Gisteren ben ik begonnen in het boek “Hoe tem je een wilde olifant” van Jan Chozen Bays. Het is een boek over mindfulness en de opzet is dat je gedurende een jaar iedere week een andere mindfulnessoefening doet. Dus eigenlijk lees je per keer maar een klein stukje uit het boek. Een leuke opzet vind ik. Het maakt het heel overzichtelijk. Bij de eerste oefening is het de bedoeling dat je een week lang een aantal dagelijks terugkerende handelingen met je andere hand doet. Dus als je rechts bent doe je ze met je linkerhand en als je links bent met je rechterhand.

IMG_4981

Een ogenschijnlijk simpele oefening, maar in de uitvoering best lastig! Ik merkte dat het lastig was om er aan te denken om bijvoorbeeld mijn tanden met links te poetsen. Het gaat zelfs zo dat ik vlak voor het poetsen er aan denk en het vervolgens gelijk weer vergeet. Of, zoals vanmorgen, wel begon met mijn tandenborstel in mijn linkerhand, ondertussen van alles ging doen (de kinderen moesten naar school en we weer waren aan de late kant:-)) en eindigde met mijn tandenborstel in mijn rechterhand. Zonder dat ik mij er van bewust was dat ik ondertussen van hand gewisseld was, hoezo mindful?! Een hele goede oefening voor mij om mij bewust te worden van het doen van dingen  op de automatische piloot.

Maar waarom zou je in het nu, in het moment willen zijn? Wat is er mis met de automatische piloot? Ik weet niet of het zo ook officieel in de boeken staat maar voor mij is een belangrijke reden om die automatische piloot wat te willen verminderen,  dat het mij de gelegenheid geeft om anders op situaties en gevoelens te reageren. Een onderdeel van mijn automatische piloot is dat ik soms ook verzeild kan raken in een negatieve gedachtenspiraal. Dit kan over heel onschuldige dingen gaan overigens. Zo kan ik aan het fietsen zijn en opeens een naar gevoel hebben. Als ik dan ga terugkijken blijkt dat ik bijvoorbeeld aan het denken ben geweest over iets wat ik vergeten was te doen. Zo’n proces kan zich automatisch voltrekken en ik merk alleen dat ik me er naar door voel. Vervolgens kan ik dan, als ik niet terugkijk naar waar ik over aan het denken was, weer gaan balen van dat ik me naar voel en dat dit dan vast weer een stomme dag wordt etc. etc. Als ik meer in het moment ben kan ik dit proces eerder herkennen en er voor kiezen om er op een andere manier mee om te gaan. Het geeft me tijd om bijvoorbeeld te bedenken dat het niet erg is dat ik iets vergeten ben. Of dat het wel goed zal komen.

Daar zit voor mij ook een meerwaarde. Mindful zijn geeft ruimte om op een andere manier te reageren. Soms kan ik bijvoorbeeld al chagerijnig gereageerd hebben naar één van de kinderen voordat ik er erg in heb, of alweer “automatisch”ergens nee op gezegd hebben. Meer in het moment zijn kan zorgen dat ik eerst even stil sta bij hoe ik zou willen reageren. Om dan soms natuurlijk alsnog boos te worden, maar dan wel bewust :-) Flink oefenen deze week met die linkerhand!

Leesonthouding

IMG_4980Mijn vingers zijn nog koud van het wandelen buiten. Het is hier helder, zonnig en koud, heerlijk om buiten te zijn! Ben moe vandaag, maar kom moeilijk tot rust, dus was goed om even buiten te zijn, even wat meer uit mijn hoofd. Ben vooral druk bezig met consumeren, dingen (in mijn geval kennis) tot me nemen. Ik herken dit steeds meer als een vermijdingsstrategie. Niet eerder heb ik het herkend als vermijding tot ik een paar weken geleden een week leesonthouding deed.

Leesonthouding is niet lezen, in dit geval gedurende een week. Ook vaak toegepast als mindfulnessoefening. Mijn verwachtingen van tevoren? Dat ik tot heel veel actie en creatieve dingen zou komen in de avonduren. Gewoonlijk volgen die uren eigenlijk altijd hetzelfde ritme als ik thuis ben, namelijk kinderen naar bed, nog even de boel opruimen beneden en dan met een boek (of een stapel boeken) me nestelen op de bank onder een lekker warm dekentje. En heerlijk verdwijnen in mijn boek. Tijdens de leesonthouding was deze optie ineens afgesloten.

De eerste avond was ik inderdaad heel actief. Ik heb zelf cruesli gebakken, nog wat opgeruimd, avondpagina’s geschreven en een spelletje gedaan. De tweede avond kon ik niet verzinnen wat te doen en had ik eigenlijk nergens echt zin in. Ik was geneigd nog even in het boek waarin ik gelezen had over leesonthouding te kijken naar de voorbeelden die daar gegeven werden over alternatieve activiteiten, maar dat leek me toch al te zot: ik kon toch zeker zelf wel iets verzinnen?!  Vervolgens heb ik mijn fotocamera gepakt en ben daarmee gaan oefenen (in het kader van creatieve dingen doen…). De derde avond had ik opnieuw nergens zin in, heb wel nog gemediteerd en ben daarna maar gewoon op de bank gaan zitten zonder iets te doen. Zo zittend zonder afleiding ging ik mij flink rot voelen, een mix van verdrietig en geïrriteerd. Normaal gesproken zou ik niet zo’n zin hebben me zo te voelen en snel in een boek duiken en mezelf volstoppen met informatie. Maar dat was nu geen optie. Dus kon ik “noodgedwongen” oefenen in het accepteren van en stilstaan bij dat wat er is. Zeer ongemakkelijk! De vierde avond zelf laken een pak met daarbij een steeds groter stuk irritatie en frustratie omdat ik niet voldeed aan mijn verwachtingen. En hoe meer frustratie, des te minder zin ik kreeg in het doen van leuke dingen. Zelfs het doen van een spelletje trok me niet. Van pure frustratie (en omdat mijn acceptatie niet zo wilde lukken en ik niet meer bij mijn gevoel wilde stilstaan, te confronterend) ben ik toen maar filmpjes gaan kijken op de tablet. Ja, ja, slimmerik (maar niet heus!), een nieuwe manier van vermijding gevonden…. De vijfde en zesde avond volgenden hetzelfde stramien. Ontgoocheld ben ik vervolgens de zevende avond maar weer gaan lezen.

Wat het me gebracht heeft? Niet wat ik had verwacht en dat was misschien wel gelijk het grootste struikelblok: al die verwachtingen die ik vooraf had. De lat lag erg hoog. Toch heb ik er veel aan gehad. Het heeft me doen realiseren dat naast dat lezen prettig is en het fijn is op die manier nieuwe dingen te leren, het voor mij ook een andere funtie heeft, namelijk het niet hoeven stilstaan bij gevoelens. En dat ik zo gewend ben om ’s avonds te lezen (tot een paar jaar geleden was het niet lezen maar tv kijken) dat het me veel meer moeite kost dan verwacht om andere dingen te bedenken en in actie te komen.

Zeker voor herhaling vatbaar, nu ook zonder tablet, en met realistische verwachtingen!

Mindful stappen zetten

Vandaag een kort bericht, want ik ben allerlei nieuwe dingen in gang aan het zetten waardoor weinig tijd overblijft vandaag. Ik kom er steeds meer achter dat het heel fijn is om stappen te zetten en nieuwe dingen te proberen. En dat het daarnaast eng en spannend is en blijft, maar dat mag er ook zijn. Dat is iets wat ik steeds meer leer vanuit het bezig zijn met mindfulness en vanuit het mediteren. Dat het doel niet hoeft te zijn dat je bij het doen van nieuwe dingen zoals in mijn geval helemaal geen angst of onzekerheid of spanning ervaart, maar dat het er mag zijn zonder dat je je erdoor laat leiden. Zonder te oordelen over dat je die angst hebt en zonder je erdoor te laten lamleggen. Als ik naar mijzelf kijk dan is het een heuvelachtig pad. Daarmee bedoel ik dat het de ene dag goed lukt om de onzekerheid er te laten zijn, die te accepteren en ondertussen in beweging te blijven. Op andere dagen zijn die gedachten me te slim af en sta ik stil. Maar opgeteld ben ik toch beetje bij beetje op weg naar het doen van dingen waarvan ik denk dat ik ze leuk en belangrijk vind.

Hierbij aansluitend realiseerde ik me (tijdens het schrijven van de ochtendpagina’s, ik kan het niet vaak genoeg zeggen, een aanrader!!) dat deel van waarom ik vaak niet aan het zetten van stappen toe kom de achterliggende gedachte is dat als je blijft bij wat je kent, in je veilige omgeving en rituelen, dat het leven dan het minst pijnlijk zal zijn. Vermijding…. En tegelijkertijd het besef dat het een wassen neus is, want ook als je niet beweegt is het leven soms of vaak pijnlijk. En daarnaast heb je dan niet het plezier van nieuwe ervaringen en successen. Het leven is niet minder pijnlijk als je stilstaat, maar wel minder leuk.

Als een soort mantra denk ik regelmatig terug aan die laatste zin en probeer ik mezelf zo weer in beweging te krijgen. Mijn motto voor het nieuwe jaar is dan ook: ervaren!